6,5×55 Swedish (İsveç), nam-ı diğer 6,5x55mm Swedish Mauser (İsveç Mavzeri) mühimmatı, 1984 senesinde İsveç ordusunun envanterine dahil oldu ve sayısız görev silahında kullanıldı. Bu silahlardan en meşhuru ise, halen silah koleksiyoncuları için çok değerli bir parça olarak görülen Carl Gustaf modelidir.

6,5×55 SE, 1. Dünya Savaşı’ndan evvel Avrupa’ya yayılmış olup her iki Dünya Savaşı’nı görmüş türevleri mevcuttur. Bu türevlerin en meşhurlarından bazıları ise İtalyan 6,5x52mm Mannlicher Carcano fişeği ile Avusturyalı 6,5x54mm Mannlicher Schönauer fişeğidir. 6,5×55 SE’nin tasarımında efsanevi 7x57mm Mauser fişeğinin izlerine oldukça fazla rastlayabilirsiniz. Buna rağmen aynı klasmandaki diğer fişeklerden bir bakışta ayırt etmenizi mümkün kılan bir detay mevcut: kovan kısmının tabanı kardeş fişeklerine kıyasla daha geniş.

Yıl 1943: İki İsveç askeri M-1896 sürgülü tüfekleri ile birlikte Bredaryd’de

NATO standardı için yeni bir kalibrenin seçilmesinin sonucu olarak 6,5×55 SE emekli edildi, lakin üstün performansı ve dengeli çekirdek yapısı sebebiyle sportif atıcı ve avcılar arasındaki popülerliğini (en azından Avrupa’da) hiç kaybetmedi. İşin ilginç olanı ise piyasadaki tüm popüler av mühimmatları, askeri alandan sivil piyasaya geçmiş fişeklerdir. 6,5×55 SE ise esas askeri bir mühimmat olarak tasarlanmış olmasına rağmen, avcılıkta daha popüler olmuştur. Böylece esas tararım amacı dışında en çok hizmet vermiş mühimmatlardan biri de 6,55×55 SE olmuştur.

Mühimmatın fiziksel özelliklerine gelecek olursak eğer, uçuş balistiği açısından en iyilerinden biri olduğunu söyleyebiliriz. Üstün bir rüzgar direncine ve düşük bir salınım oranına sahiptir. Bu özellikleri ise onun, 7,62mm gibi daha büyük çaplı fişekler ile hemen hemen yakın oranda bir yıkma gücü ihtiva edebilmesini sağlar.

İsveç üretimi olan bir Norma 6,5×55 SE fişeği; çekirdek ise Nosler SP(Soft Point) 140 grain

Büyük avlarda bile çok temiz ve etkili bir darbeye sahip olması, onun popülerliğini .300 kalibrelik fişekler karşısında hiçbir zaman kaybetmemesini sağlamıştır.

The post 6,5×55 SE: İsveç’in Mühimmatı appeared first on Tabanca ve Tüfek.

Kariyerine Tuna nehrinin karşı kıyısında başladı, sonrasında ise Akdeniz’in karşı kıyılarına geçti ve kariyerini İtalyan sömürgelerindeki birliklerin ellerinde tamamladı. Avusturya kaynaklı arşivlerde bu tabancanın M.7 modeli olarak bakanlığa, yani bilinen adıyla “k.u.k. Kriegsministerium” olarak tanınan mercie 1904 yılında sunulduğunu gösteriyor (Not-1). Gerek silah gerek mühimmatı uzun çalışmalar sonucunda geliştirilmiş, çok sayıda patente konu olmuştu ve bu patentlerden en anlamlı olan ikisi 1899 ve 1900 yıllarında alınmıştı. Tabanca-fişek eşleşmesi o yıllarda eski tasarım askeri silahların pek fazla olmayışı nedeniyle yeni projelerin ürünü olan malzemelerin kullanılmaya başlandığı bir döneme denk gelmişti. Tabii bu da deneme yanılma süreçleri nedeniyle bazen istenilen malzemeyi tam tutturamamak ve sürekli yenilerini denemek gibi bir durumla karşılaşılması anlamına geliyordu. Bu durum özellikle İtalya’da (Not-2) ve Avusturya-Macaristan’da çok sık yaşanmış, on yıllık bir dönem içinde hepsi yeni tasarım olan üç kısa namlulu silah ve bunlara ait üç mühimmat denenmişti: Bunlardan biri 8 mm M.98 Revolverpatrone mühimmat kullanan 8 mm M.98 Revolver toplu tabanca, diğeri 8 mm M.7 Scharfe Repetierpistolen-Patrone çaplı mühimmat kullanan Repetierpistole tabanca, üçüncü ise 9 mm M.12 Steyr-Pistolenpatrone mühimmat kullanan 9 mm M12 Steyr modeliydi.

İlk çıkan yarı otomatik tabancaların bir örneği ile son çıkanlardan biri üst üste görülüyor. Boyutsal olarak M.7 oldukça iri bir tabanca ve çapı hariç Beretta 92 serisinden her açıdan daha büyük. Resimdeki iki tabanca arasındaki en belirgin fark, M.7 modelinde daha ince olan kabza ile, daha dar olan kabza sırtı tırnağıyla tetik arasındaki mesafede. Erkeklerin ortalama boyunun bir altmışın biraz üzerinde olduğu bir devirde, kabza yapısının da bu şekilde tasarlanması normal. Nitekim o devirdeki toplu tabancaların da aynı şekilde küçük ve ince kabzalara sahip olduklarını görüyoruz.

FİŞEK

İtalya’da 8-Roth-Steyr adıyla tanınan fişek, 19.yüzyılın başlarında Avusturya’da , o zamanlar çok yeni olan otomatik tabancalar ve bunların mühimmatları üzerinde yapılan çalışmaların ve deneylerin bir ürünü. O hareketli dönemde Avusturya Macaristan İmparatorluğunda gerçekleştirilen silahların tümü aynı ortak çapa sahipti ve bu çap hiçbir zaman 8 mm’in üzerinde değildi (Not-3). Diğer ortak elemanları besleme sisteminde sıyırmalı fişek atacı kullanılmasıydı ve çıkartılabilir şarjörlü ulusal projeleri olmasına rağmen sonraki dönem Avusturya Macaristan askeri silahlarının bir çoğu da bu özelliğe sahip olarak üretilmişti. Örneğin Dormus 1, 2 ve 3 sayılı model (1892- 1893) ile Kromar 1893 modeli plaketli fişek besleme sistemine sahipti, Coeve Schönberger 1 ve 2 sayılı modeller ise 7,5 mm çapındaydı. Daha ayrıntılı açıklamak gerekirse, Schönberger ve Kromar tabancaların fişekleri çelik mantolu mermi çekirdeği içeren ilk fişeklerdi. M.7 modeline ilham veren Roth-Krnka (Not-4) tasarımı ilk modeller de 8 mm çapında ve 7,5 gram mermi çekirdekli fişekler kullanıyorlardı. Daha sonra bu ölçüler 8 Roth-Steyr projesinde de aynen uygulandı. Kovan şekli ve boyutları ise en az iki geçiş süreci yaşadıktan sonra ortaya çıkmıştı: M.I modeli adıyla 1897’lerde deney aşamasında kalan Roth-Krnka tabancada kullanılan kovan şişe formundaydı (Not- 5), M.II modeli olarak (1903) tanınan tabancanın kovanı ise silindirik yapıdaydı.

8 mm M.7 scharfe Repetierpistolen-Patrone fişeğin teknik resmi görülüyor. 1938 yılından kalma bir fiyat listesinde 8 Roth-Steyr fişeklerin bin tanesinin 599 reichsmark olduğu yazılı, bugünkü rakamla 306 Euro.

Bu ikincisinin fişeği kovan uzunluğu hariç (sonrakiler 18,7 mm iken bu 20,65 mm uzunluktaydı) artık son halini almıştı ve aslında Karel Krnka adını taşıması gerekirdi. 8 Roth-Steyr fişek imparatorluk dönemi askeri mühimmatın tipik unsurlarına sahipti: Pirinçten yapılmış (%67 bakır alaşımlı) kovan ve kapsül ile çelik gömlekli mermi çekirdeği vardı. Kullanılan mermi çekirdeği kalibreye oranla aslında oldukça ağırdı: Aynen 9M38 ağırlığına sahipti (7,5 gram) ve alışılagelmedik şekilde uzundu. Kıyaslama açısından bu mermi aynen 8 MM M.98 Revolverpatrone fişeğin mermisi gibi 17 mm uzunluğa sahipti, 9M38 fişeğin 15 mm uzunluğundaki mermi çekirdeğinden ise biraz kısaydı (Bkz. Armi e Tiro Ekim ve Kasım 2009 sayıları). Kullanılan barut 0,28 gram Scheibchenpulver M.97 idi ve küçük diskler halindeki bu nitro-selülöz barutun yerini daha sonra küçük plaketler halindeki 0,26 gr Plättchenpulver M.11 almıştı. Bunlardaki çalışma basıncı 2.200 atmosfere ulaşıyordu ve M7’nin sağlam yapısı bu basınca rahatça dayanabiliyordu. Namlu ağzından 12,5 metre mesafede ölçülen hız ise saniyede 320 ± 10 metre civarındaydı. Habsburg İmparatorluğu askeri birimleri tarafından kullanılan diğer silah ve mühimmatta olduğu gibi, bunlar da depoda fazla bekletilecek şekilde tasarlanmamıştı.

İkinci dünya savaşında Sovyetler Birliğinde geçerli kurallar uygulanıyordu ve buna göre herhangi bir askeri malzemenin cephedeki istatistiksel ömrünü uzatmaya yönelik bütün çabalar gereksiz bir zaman ve kaynak kaybı olarak nitelendiriliyordu. Yani ayrıntılara önem veren ama bu nedenle maliyeti şişiren mükemmellikçi Alman imalat felsefesinin tam tersi geçerliydi. Bunlara sıkça gösterilen ve Sovyetlerin felsefesini açıklayan örneklerden biri, Alman-Sovyet çarpışmalarının ilk bölümünde, bir avcı bombardıman uçağının ömrü saatlerle ölçülüyordu, zira VV-S uçaklarının Luftwaffe (Alman Hava Kuvvetleri) tarafından havada ya da karada tahrip edilme oranı o denli yüksekti (Not-6). İkinci bir örnek ise Sovyet tanklarıyla ilgili: Bunların toplam maliyeti Alman malı Panther zırhlı araçlarının sadece şanzımanının fiyatına eşitti. Avusturya-Macaristan yapımı mühimmata gelince, birinci dünya savaşı için üretilenlerin (bilhassa uzun namlulu silah mühimmatının) ömrü de son derece kısaydı, zira herhangi bir koruyucu kullanılmamış çelik gömlekleri çok kısa sürede okside olarak paslanıyor, kovan ağzı ve/veya omuz kısmında yetersiz dikiş olmasından çatlaklar meydana geliyordu.

1.	2.
3.	4.

1,2,3 ve 4 sayılı fotoğraflarda M.7 ateş ederken görülüyor. Geri tepme, hem silah ağır olduğundan, hem de nispeten uzun bir eksende hareket eden ağır kütlelerden oluşan çalışma sistemi nedeniyle oldukça yumuşak. Kovanlar ise bilhassa kovan çıkarıcı ve fırlatıcı ucun merkezi pozisyonundan dolayı rastgele her yöne fırlatılıyor. Bir nevi çift hareketli tetik sistemi şablonunda çalışan tetiğin düşme ağırlığı bir P38’den bile fazla ve beş ile yedi kg arasında değişiyor. Süvari birliklerine dağıtılan M.7’nin atın sert bir hareketiyle kazara ateş etmesini önlemek için çok ağır bir tetik tercih edilmiş. Ama bir yandan da, neredeyse bir asır sonra, artık atların ve süvarilerin olmadığı bir devirde, tek hareketli tetik sistemine sahip Beretta 34 modelinin 4,5 kg tetik düşürme ağırlığı olduğunu unutmayalım.

Birinci ve ikinci dünya savaşları arasında M.7 ve mühimmatı Avusturya’da henüz sınırlı sayıda kullanılıyordu. 1937 yılında Avusturya federal ordusu bağımsız olarak son alım sözleşmesini imzaladı ve buna göre Hirtenberg adıyla tanınan Hirtenberger patronen, zündhütchen und metallwarenfabrik şirketi bu orduya tam 10.000 adet fişek sattı. Miktarı tam bilinmeyen başka bir askeri ihale sözleşmesi de, ki muhtemelen son ihaleydi, 1938 ağustos ayında imzalandı. Avusturya silahlı kuvvetleri Anschluss sonrasında Üçüncü Reich ile ittifak içinde olduğundan, bu mühimmat resmi olarak Wehrmacht için (Not-7) satın alınmıştı. Fişek tablalarında sivil piyasa için vurulan Hirtenberg damgaları vardı, ama Staatfabrik-Wöllersdorf fabrikasından gelen 10 fişeklil standart askeri kutulara paketlenmişlerdi. O devirde üretilen fişekler kupro-nikel kaplamalı mermi çekirdeğine sahipti.

ÜRETİCİLER

Roth-Steyr 8 mm fişek Hirtenber firmasının yanı sıra, Viyana’daki Georg Roth (Not-8), Budapeşte’deki Manfred Weiss Patronenfabrik, Milano’daki Léon Beaux amp;C. Ve İtalyan Fiocchi tarafından üretildi. İtalya’da da üretilmiş olduğundan şu an muhtemelen elimizdeki M.7 mühimmat yerli malıdır. Nitekim koleksiyoncuların elinde de Fiocchi tarafından 1918 yılında üretilmiş 8 mm Roth-Steyr fişekler mevcut. M.98 toplu tabancanın 8 mm çaplı fişeği için de aynı şey geçerli, zira bu fişeklerden de günümüzde üzerinde “FIOCCHI 1918” damgası bulunan örnekler var.

VERSİYONLARI

8 mm Roth-Steyr fişek en az beş farklı tipte üretildi. Scharfepatrone: Almanca yazılmış askeri kullanım kılavuzlarında bu mühimmat her zaman Scharfepatrone adıyla yer alıyor. Tam karşılığını İngilizlerin, normal fişekleri ses fişeklerinden ayırt eden live ammunition tanımlamasından türeterek “canlı fişek” şeklinde tercüme edebiliriz, ama bizim kullandığımız haliyle “mermili fişek”, yani normal “fişek” şeklinde bir tanımlama daha doğru olur. Irreguläre Scharfepatrone: Bunu da “askeri mühimmat dışı” olarak tanımlayabiliriz. Son derece ender rastlanan bir mühimmat, ama Roth katalogunda yer aldığına göre tek üreticisi olan bu firma tarafından az sayıda bile olsa üretilmiş. Bu fişeğe atıfta bulunan yegane kaynakta “Art Scheibenschußpatrone” ibaresiyle yer alıyor (tam çevirisi Skeet atıcılığı fişeği, ama buradaki Scheiben kelimesi Tirollerde yapılan geleneksel atıcılık müsabakalarındaki boyanmış ahşap tabak anlamına da geliyor), ama aynı kaynakta bu fişek için Jagdpatrone (av fişeği) tanımlaması da geçiyor. Muhtemelen o devirde moda olan tabanca-karabina karışımı deneysel bir Roth-Krnka silah için üretilmişti. Beschießpatrone: Dolu fişekler arasından tipik parafinli olmayan yegane versiyon.

1. 8 mm Roth-Steyr ile yanında katili 9 parabellum görülüyor. Katili diyoruz çünkü 9 milimetrelik bir düzineden fazla askeri fişeğin yanı sıra muhtelif 7,65’lerin kullanımına da son verdi. Her ikisinin de kovanı 19 mm boyunda ve aralarında çap olarak sadece 1 mm bulunsa da, 9 parabellumun yanında 8 mm Roth-Steyr bir hayli zayıf görünüyor.

2. Sağda, üstteki iki fişeğin mermi çekirdekleri görülüyor. Burda 8 mm Rosth-Steyr rövanşı kısmen alıyor, çünkü çekirdeğinin ağırlığı 9 parabelluma eşit, ama boy olarak rakibini geçiyor.

3. Resimde 8 mm M.7 scharfe Repetierpistonel-patrone (solda) standart askeri konfigürasyonunda (7,5 ± 0,1 gram çekirdek; 18,70 ± 0,05 mm kovan; 0,28 ± 0,01 gram Schiebchenpulver M.97 barut). NATO renk yönetmeliği siyah boyalı uçları delici (perfore edici) mermileri belirlemekte kullanıyor. Kraliyet ordusu ise siyah uçlu mermiyi (ortadaki) Tormentioren adı verilen güçlendirilmiş (zorlamalı) testleri işaret etmek amacıyla kullanıyordu. Sağda ise Unterrichtspatrone, yani devinimsiz fişek düz kovanlı versiyonuyla görülüyor.

4. Imperial-regie dönemi fişeklerin tipik dip tablası dört çentiğin böldüğü dört bölümden oluşuyordu ve bu bölümlerin üzerinde üreticinin markası, parti numarası ve ikiye bölünmüş üretim yılı yer alıyordu. G.R. harfleri ise o devrin en önemli sanayi markalarından biri olan Georg Roth Aktiengesellschaft firmasının logosu. Bu şirketin dört fabrikası vardı, 1866 yılında kurulmuş, 1928 yılında ise kapanmıştı.

5. İtalyan yapımı 8 mm Roth-Steyr fişekler arasında koleksiyonculuk açısından en ilginci hiç kuşkusuz 1918 yılında üretilen Fiocchi. Artık koleksiyoncular için çok ender bulunan bir parça. Savaş döneminin acil ihtiyaçları çerçevesinde alelacele yapılan özensiz üretimler bu fişeğe de yansımış ve resimde kapsül deliğinin hafifçe eksen dışına kaymış olduğu görülüyor. M.7 sadece 1981 yılında ulusal katalogda genel silah olarak sınıflandırıldı. Başka deyişle, 1918 yılından 1981 yılına kadar Fiocchi ya da Béaux genelde koleksiyon amaçlı birçok mühimmat ürettiler (en azından ikinci dünya savaşından sonra bu hep böyle oldu), ama hukuken (ve mantık dışı olarak) bunlar 9 mm M.12 Steyr-Pistolenpatrone gibi askeri mühimmat addediliyordu.

Eski Avusturya askeri terminolojisinde Tormentieren olarak adlandırılıyormuş. Diğerlerinden siyaha boyanmış ucu ve tablasıyla ayrışıyor. Barut olarak bu fişeklerde ilk başta 0,32 gram ScheibenPulver M.97 kullanılmış, daha sonra bu barutun yerini 0,30 gram Plättchenpulver M.11 almış. Bu fişekten günümüzde sadece iki dünya savaşı arasındaki zaman diliminde üretilmiş olan örnekler mevcut. Leherenpatrone: Bu da son derece ender rastlanan ve bazı koleksiyoncularda bulunan bir fişek. İki tipi mevcut: No.1 sadece kovandan oluşuyor, No.7 ise kovanla birlikte sahte fişek de içeriyor. Unterrichtspatrone: Devinimsiz bir fişek, standart mermi çekirdeğinden daha uzun olan bir çekirdekle donatılmış, zira tablanın iç kısmına dayanan çekirdeğin bir müddet sonra kovanın içine geri girmesi önlenmek istenmiş. Düz, kanallı delikli ve kombine kovanlı versiyonları mevcut. Kuru sıkı fişekler ise hiçbir zaman üretilmemiş.

TABANCA

Avusturya-Macaristan silahlı kuvvetleri 98 modeli revolveri tercih ettiklerinde güçlü bir toplu tabanca askeri birliklerde son kez kullanılmış oluyor. M.7 modeliyle de ilk kez yarı otomatik bir tabanca kullanılmış oluyor. Bu ilk saptamaya itiraz eden olmasa da, M.7 tartışma konusu zira örneğin 4 mayıs 1900 tarihinde İsviçre askeri birimlerinin Pistole, Ordonanz 1900, System Borchardt-Luger gibi tabancaları kullandığı biliniyor, Belçika Krallığı ise askerlerini 3 temmuz 1900 tarihinde 900 model FN Browning tabanca ile donatıyor (Not-9). Ama o tarihlerde bu iki ülke de güçlü ülkeler klasmanında değil. O zamanlar İtalyan deniz kuvvetleri de Mauser 1899 modelini kullanmaya başlamışlardı ve Avusturya imparatoru Franz Jozef İtalya’yı da güçlü devletler sınıfına sokmadığından bu duruma kızıyordu. 4 Kasım 1918 tarihine kadar yaşasaydı belki de fikrini değiştirmek zorunda kalacaktı. Ama bir gerçek var ki, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ilk yarı otomatik silahların denenmesinde öncü olmuştu. 1892 tarihinden itibaren en az on adet yarı otomatik silah modeli ordunun Artilleriezeugsorganisation adlı birimi tarafından denenmişti. Testlerden geçen bazı modeller ise sınırlı sayıda üretildi ve devriye birliklerine dağıtıldı. M.7 otomatik tabanca ile M.98 revolveri birbirine bağlayan diğer bir özellik de namlu iç çapının o devirde yaygın bir alışkanlık çerçevesinde ordudaki uzun namlulu bazı silahlarla aynı olmasıydı (Not- 11).

Savaş sonrası döneme ait İtalyan yapımı 8 mm Roth-Steyr görülüyor. Soldan itibaren Milanolu Béaux amp; C. ile Lecco’lu Giulio Fiocchi firmasının fişekleri yan yana. Bilindiği kadarıyla 1918 yılından sonra İtalya’da üretilen fişeklerde üretim yılı yazmıyor, yazanlar da sadece askeri üretim olanlar. En eski tarihte üretilenlerde kapsül genelde tombaktan (bakır-çinko alaşımından) yapılmış, daha sonra bu malzemenin yerini önce pirinç, daha sonra da nikelli pirinç alıyor. Mermi çekirdeği gömleğinde hiç bir zaman çelik kullanılmamış, bunun yerine muhtelif dönemlerde İtalya’daki üretimlerde dönüşümlü olarak maillechort (bakırnikel- çinko alaşımı), pirinç ve tombak kullanılmış olduğunu görüyoruz. Her iki İtalyan üreticinin fişeklerinin tablalarında Avusturya-Macaristan fişeklerinde görülen tipik yıldız sembolleri mevcut.

Özellikle M.7 özel bir sınıfın (süvari birliklerinin) kullanımı için tasarlanmıştı ve bu da o devir için pek alışılagelmedik bir durumdu, zira belli birliklere o dönemde tabanca değil sadece uzun namlulu silahlar dağıtılıyordu (Not-12). Savaş başladığında süvari birliklerinin giderek piyadeye dönüşmesiyle imparatorluk ordusu da M.7 tabancaları geri çekmeye ve bunları mitralyöz, topçu, öncü keşif-gözetleme birimlerine dağıtmaya başladı. Bu silahın hem Avustırya’da hem de Macaristanda imal edilmiş olduğu biliniyor, üreticinin adı da silah üzerinde yer aldığından aralarındaki farkı ayırt etmek zor olmuyor. Ian Van Hoog ve John Weeks’e bakılırsa (Not-13) bu silahtan yaklaşık 80.000 örnek üretilmiş (50.000 Steyr tarafından, 30.000 ise Fegyver és Gépgyar tarafından). Tabii bunlar kesin değil ve belki de biraz abartılı tahmini rakamlar. Üretime ne zaman son verildiği hakkında da mutabakat yok. Bazı kaynaklar Avusturya’da üretimin 1913 yılında, Macaristan’da ise 1914 yılında durduğunu belirtiyor. Yine Ian Van Hoog’a göre savaş sonrası küçük bir miktar daha üretim yapılmış. Bazı araştırmacılar M.7 modelinin 1927 yılına kadar üretimde kaldığını iddia ediyor. Belgeye dayalı kanıt mevcut değil, yegane kanıt bazı silahların üzerindeki test tarihi, ama bu damga da her silaha vurulmamış. Tabii test tarihinin üretim yılıyla çakışması da her zaman mümkün değil.

1. 8 mm Roth-Steyr fişeklerin de bazısı yazı içeren bazısı içermeyen örnekleri var. Resimde solda görülen fişek muhtemelen Fiocchi üretimi.

2. İtalya aralıklı bile olsa en az yarım asır boyunca birinci dünya savaşındaki Habsburg hanedanı askeri birliklerine mühimmat üretti. Bunlar resimde soldan itibaren şöyle sıralanıyor: 8 mm M.98 Revolverpatrone; 8 mm M.7 scharfe Repetierpistolen-patrone; 9 mm M.12 Steyr- Pistolenpatrone ve 8 mm Mannlicher M.93. Bu sonuncusu İtalya’da 8x50R olarak tanınıyor.

Ama kesin olan bir şey varsa, o da 1914 yılından sonra teste tabi tutulmuş M.7 bulunmayışı. İtalya’da M.7 iki savaş arasında bazı yan hizmetlerde kullanılmış. Savaş tazminatı olarak alınan büyük miktarda silahların da birçoğu Afrika’daki İtalyan kolonilerine gönderilmiş, oradaki yerli askerler M.7 ile donatılmışlar, ama bu ülkeler elden çıkınca, silahlar da orada kalmış. Bu tabancalar oradaki askeri birliklerde Mannlicher M.95 misket tüfekleri ve Schwarzlese mitralyözlerle birlikte kullanılmışlar. Bu silahların mühimmatı iki savaş arası dönem ile ikinci dünya savaşı sırasında yapılan 8x50R fişek ihaleleriyle karşılanmış. Savaş sonrası gerek Avusturya’da gerek İtalya’da elde kalan az sayıda M.7 partizanların eline geçiyor. Savaşlar ve çatışmaların sona ermesiyle M.7 tabancanın ve fişeğinin de kaderi belli oluyor ve yirmi yıllık bir kullanım süresi sonunda artık modası geçmiş eski bir mühimmat olarak Balkanlar dışında neredeyse her yerde kullanımdan çekiliyor. 8 mm Roth-Steyr çaplı fişek yatağına sahip silah üreten başka üreticiler olup olmadığını da bilmiyoruz. İşte gerek doğduğu ülkede, gerek İtalya’da askeri hizmetlerde kullanıldıktan sonra, M.7 iri boyutları ve ağırlığı nedeniyle kişisel savunma silahı olarak da kullanılamayacağından, artık sadece bir koleksiyoncu parçası olarak tarihteki yerini alıyor. Yine de 8 mm Roth-Steyr fişeğin 1976 yılına kadar Fiocchi firmasının kataloglarında yer aldığını belirtelim.

Fişeklerin hazneye girişini kolaylaştıran itici donanımlı plaka görülüyor. Bunun bilinen üç tane üreticisi var: Hirtenberg tarafından üretilen plakaların üzerinde HP logosu yer alıyor, Roth tarafından üretilenlerde GR logosu var, Weiss tarafından üretilenlerde ise W harfi bulunuyor. Solda, aşağıda: 10 fişeklik plakaların standart paketleri görülüyor. Roth savaş öncesi döneme ait bir kutu ile aynısının bir de savaş dönemine ait olanı var. Üçüncü kutu ise 8 mm M.7 mühimmatı için 1938 yılında yapılan son askeri ihaleye ait. Hirtenberg tarafından üretilen fişekler Wöllersdorf kentindeki fabrikada paketleniyordu. Sivil kullanıcılara ait mühimmatın paketleri ise (sağda) sadece 25 fişeklik kutulardan oluşuyordu. Bu paketlerde muhtemelen sıyırmalı fişek ataçları da yer alıyordu ama, M.7 Repertierpistole fişekler plakasız yani dağınık şekilde de satılıyordu. Bu versiyon da iki savaş arasında Hirtenberg tarafından üretilmişti, ama daha sonra Béaux ve Fiocchi tarafından üretilen örnekleri de olmuştu. İtalyan yapımı olan en altta görülen kutu ve üzerinde fişeğin bire bir boyutta resmi yer alıyor. İtalyan kutulardan birinde ayrıca Steyr yazısı yanlışlıkla Steyer olarak yazılmış. O devirde böyle baskı hataları da çok sık gerçekleşen olaylardandı.

Yani iki büyük savaş arası dönemde sadece devlet birimleri tarafından kullanılan M.7 ve mühimmatı, piyasada fişeklerinin bulunabilmesi nedeniyle yakın geçmişe kadar siviller tarafından da kullanılabildi. İtalya’da ulusal kataloga dahil edildiği yıl olan 1981 yılına kadar bu silaha poligonlarda acaba kaç kişi rastlamıştır? Kesin verilere sahip olmasak da, kuşkusuz önemli sayıda kullanıcı vardı, zira aksi takdirde 8 Roth-Steyr fişek uzun süre üretimde kalmazdı. Tabii bir de şu var ki, Fiocchi firması dünyadaki bütün mühimmat üreticileri arasında çok eski fişekleri satış katalogunda (katalogun Old Style bölümünde) uzun süre tutan yegane üretici. Bu da ilgili çevrelerce bilinen bir husus olduğundan, alımlar hep bu firmaya yönele gelmiş ve bazı çok eski modellerin arzı uzun süre devam etmiştir. Üretimi üzerinden yetmiş yıldan fazla bir süre geçtikten sonra, M.7 modelinin zayıf noktası olan ve defalarca elden geçirilen tetik sistemi kendi vatandaşı Glock üzerinde kullanılmaya devam ediyor ve George ile Karel’in hatırasını canlı tutuyor.

The post Avusturya – İtalyan Askeri Mermileri appeared first on Tabanca ve Tüfek.

12 kalibrelik tek kurşun en genel şekilde bir benzetmeyle bir çanı andırıyor; kütlesinin büyük kısmının yoğunlaştığı ön tarafı dolu, kuyruk kısmı ise oyuk. Aslında bu tip bir form neredeyse zorunlu sayılır, zira 12 kalibrelik kurşun bir küre yaklaşık 37 gram geliyor. Dolayısıyla aynı çapta ama daha hafif bir mermi elde etmenin tek yolu o merminin kütlesine küresel olmayan simetrik bir form kazandırmak.

Böylelikle kütlelerin ağırlık merkezini havayla sürtünmeye maruz kalan yüzeylerin aerodinamik direnç merkezine oranla öne kaydırmış oluyorsunuz ve merminin yörüngesinde stabil şekilde yol almasın ı sağlıyorsunuz. Gaz sızdırmazlığı optimize etmek için bu kurşun daha sonra (aynen Foster versiyondaki gibi) arada bir ayırıcı tampon olacak şekilde plastik, mantar ya da karton bir tapayla bir araya getiriliyor (içi dolu keçe tapalı olan orijinal Brenneke versiyonunda olduğu şekliyle). Hali hazırda gaz sızdırmazlık performansı açısından kanatlı Gualandi tipi tapalı versiyon çok yaygın.

Kurşun yapısı Gualandi tipinde, plastik tapa kurşuna bastırarak geçiyor.

CHEDDITE SLUG
Gaz sızdırmaz yapıda ve içe esneyebilen kesitli tapanın bu versiyonunun uç kısmında bir pim bulunuyor ve bu pim bastırınca kurşunun oyuk kısmına geçiyor. Cheddite tarafından 12 kalibre Slug (tek kurşunlar) için geliştirilen bu fişek 70 mm uzunluğunda kovana ve pirinç malzemeden 16 mm uzunluğunda kovan dipliğine sahip ve temelde Gualandi ile birebir aynı. Tek fark kurşunun dış şekli. Silindir şeklindeki kurşun yüzeyinde helezon şeklinde kanallar, ucunda ise kubbe gibi öne çıkıntılı başlık kısmı mevcut. Üzerindeki helezon kanallar sayesinde şoklu namlularda da kullanılabiliyorlar, zira bu kanallar kurşunun namlunun daralan ağzından geçerken kademeli bir deformasyona uğramasına izin veriyor.

Bu test sırasında denediğimiz fişek üretici tarafından yüksek performanslı olarak deklare ediliyor ve test basıncı 1.370 barın üzerinde,çalışma basıncı ise 1.050 bar olan tüfeklerde kullanılabileceği belirtiliyor. Bu açıklama hem yeşil renkli 10 adet fişek alan kutunun üzerinde, hem de fişeğin gövdesi üzerinde yer alıyor. Fişek gövdesi beyaz renkli şeffaf plastikten, üzerinde silinmeyen tipte siyah baskı yazılar ve Cheddite markasının sembolü olan ejderha logosu mevcut. Ağzı içe dönük düz kıvırma şekilde kapatılmış olan fişeğin boyu bu haliyle 59,00 mm ve kurşunun ucu kıvrım bordürünün biraz altında kalıyor.

Yaban domuzu avı amaçlı çıplak kurşun 18,6 mm çapında, 20,5 mm boyunda ve ağırlığı ise 28,4 gram geliyor. Kanatlı tipte plastik tapayla birlikte ağırlığı 31,6 gram, boyu ise 42,3 mm oluyor. Silindirik kısmı 16,0 mm uzunluğunda, cidarının kalınlığı ise 2,0 mm. Üzerinde helezon şeklinde uzanan kanallar ise toplamda 12 adet, yükseklikleri 1,0 mm, enleri ise 1,7 mm. Ön cepheden kesitleri 2,66 cm2 alan kaplıyor. Kesitsel yoğunluk değeri 10,7 gr/cm2 olan bu kurşunun plastik tapası 3,2 gram ağırlığında ve segman vazifesi gören kadeh kısmı 19,0 mm çapa, 8,0 mm uzunluğa sahip. Tapanın kurşuna bağlanan üst kısmı, taban bölümünde 3,00 mm boyunda bir kesitten, üstte ise elips şeklinde olan ve kısa ekseni 4,5 mm, uzun ekseni ise 9,00 mm olan bir üst kesitten oluşuyor.

Barut ve dozuna gelince, Slug (tek kurşun) dolumlar genelde aynı kütlesel ağırlığa sahip ama çok sayıda saçmadan oluşan fişeklerde kullanılanlara nispeten daha düşük enerjili (yavaş yanan) barutlardan yapılıyor. Bunun amacı da maksimum basıncı aşırı değerlere taşımadan yaklaşık 450 metre/saniye gibi bir namlu çıkış hızı yakalamak.

Plastik tapanın kurşun slugla birleşme sistemi ayrıntısı görülüyor. Slug 28.4 gram ağırlığında, tapayla birlikte toplamda 31,6 gram oluyor.

Ayrıntıya girmemiz gerekirse, nominal ağırlığı plastik tapa dahil 32 gram olan bir kurşun için genelde 36 gram toplam ağırlığı olan saçmaları itmek için gereken miktarda barut kullanılıyor, bu da barutun kalori gücüne göre 1,95 ile 2,05 gram arasında değişen dozlara tekabül ediyor. Bizim incelediğimiz fişekte ise itici güç 1,85 gram Cheddite Drago baruttan oluşuyor. Bu barut ekstrüzyonla elde edilmiş küçük açık yeşil renkte disklerden meydana geliyor. Disklerin boyutları 2,3 x 0,3 mm. Bu da şunu gösteriyor ki, bu barut, 36 gram toplam ağırlıkta kurşun saçmalar için formüle edilen ve yoğunluğu 0,510 gr/ cc, spesifik impuls değeri ise 0,625 bar*s olan çift bazlı bir barut değil.

Üreticinin bu fişek için yüksek performanslı mühimmat şeklinde açıklama yapmış olması ve fişeğin daha düşük yanma hızıyla 450 metre/saniye çıkış hızına ulaşmak için içermesi gereken barut miktarından daha azını içermesi akla daha yüksek enerjili bir formül kullanıldığı düşüncesini getiriyor.

Nitekim bu formül 1,85 gramlık dozla, CIP tarafından 12 kalibre için öngörülen 740 barlık maksimum basınç değerleri ortalaması sınırından daha yüksek basınç üretebilir. Ateşlemeyi sağlayan kapsül ise Clerinox Cx2000 ve gücü sayesinde daha yüksek bir basınç eşiği elde edilmesine katkı sağlıyor.

Fotoğrafta bir fişeğin bileşenlerine ayrılmış hali görülüyor.

TEST ATIŞLARIMIZ

Test atışlarını Cerveteri kasabasında bulunan Atış Poligonunda gerçekleştirdik. Test silahı olarak 2.750 gram ağırlığında, 76 mm fişek yatağı, 510 mm silindirik namlusu ve 18,5 mm namlu çapı olan bir Maverick 88 Security kullandık. Tüfek omuzda desteksiz 50 metreden yaptığımız atışlarda üç slug 20×30 cm ebadında bir dikdörgenin içinde toplandı. Chrony Alpha master kronograf ile yaptığımız ölçüme göre 5 atışın ortalama namlu çıkış hızı 431 metre/saniye oldu. Bu da 32 gram kurşun saçma için formüle edilmiş çift bazlı bir barut kullanıldığı tezimizi doğrular nitelikte. Ancak maksimum basıncı tahmini bile olsa belirleme şansımız olmadı. Üreticinin açıklamasına göre her halükarda bu değeri CIP sınırı olan 1.050 bar içinde.

The post 12770 KALİBRE CHEDDITE SLUG (TEK KURŞUN) FİŞEK appeared first on Tabanca ve Tüfek.

Türkiye’de özel sektörce ilk defa Tabanca Fişeği üretiminin yapılacağı, Turaç Dış Ticaret Limited Şirketi’ne ait ve aynı zamanda Orta Doğu’daki ilk “Hafif Mühimmat Üretim Tesisi” nin açılışı 5 Temmuz 2013 tarihinde Milli Savunma Bakanı İsmet YILMAZ’ın katılımlarıyla, firmanın Şabanözü – Çankırı’da yerleşik tesislerinde yapıldı.

Çok geniş bir katılımla gerçekleşen ve Türk Savunma Sanayisi adına önemli bir hamle olan açılışta Milli Savunma Bakanı’nın yanı sıra, Çankırı Valisi Vahdettin ÖZCAN, Kit Komisyonu Başkanı Fahrettin POYRAZ, Ak Parti Çankırı Milletvekilleri Hüseyin FİLİZ ve İdris ŞAHİN, Şabanözü Kaymakamı Sn Cuma ÇOTU, İl ve İlçe Emniyet Müdürleri, İl ve İlçe Belediye Başkanları, Yurtiçinden ve Yurtdışından gelen sektör temsilcileri ve birçok medya mensubu da hazır bulundu.

Açılış konuşmasını yapan Turaç Dış Ticaret Yön. Krl. Bşk. M. Saim ALTUNBAŞ, “Sayın Bakanım beni makamına çağırdı ve bana bunu yapabilir misin diye sordu. Ben de bir yıl içerisinde bu açılışın yapılması için her türlü hazırlığı yaparım dedim ve bir yıl dolmadan yaptım. Bakan Bey de açılışı bizzat ben yapacağım dedi. O gün bugündür sözümün arkasındayım.” şeklinde konuştu.

Milli Savunma Bakanı İsmet YILMAZ yaptığı konuşmada “İnsanların en hayırlısı, diğerlerine fayda sağlayandır. Bunun en güzel yollarından biri de istihdam kapısı açmaktır. Savunma Sanayisinin katma değeri diğer sektörlere kıyasla yüksek. Kişi başına 25.000 $ milli gelir hedefine ulaşabilmek için katma değeri yüksek ürünlere yönelmek gerekir. 2001 yılında kişi başına düşen gelir 3.000$’dı. Şimdi 10.000$’ın üzerine çıktı ancak yetmez. 2023 hedefine ulaşabilmek için birlik, beraberlik ve çalışmak gerekecek. Çok çalışmak lazım.” şeklinde konuştu.

Çankırı Valisi ve İlçe Kaymakamı’nın yaptıkları konuşmaların ardından kurdele kesme merasimi ve resmi açılış yapıldı. Akabinde yapılan ikram ile birlikte tesis hakkında bilgi alan Bakan ve Heyeti, ilçe içinde programlarına devam etmek üzere tesisten ayrıldı.

The post Orta Doğu’nun İlk Hafif Mühimmat Üretim Tesisi Türkiye’de appeared first on Tabanca ve Tüfek.